Heeft mijn baby misschien koliek?

Baby’s kunnen huilen als de beste. Dat is een van de dingen waar ze vanaf het eerste begin heel goed in zijn. (Dat wil zeggen, als ze niet slapen, eten of je hart doen smelten.) Maar sommige pasgeborenen huilen harder en langer dan andere baby’s, zelfs als ze geen honger of slaap hebben of verschoond moeten worden. Dan kan het zijn dat ze last hebben van hevige darmkrampjes, wat ook wel koliek wordt genoemd. Dat hoeft niet ernstig te zijn, maar toch is het van belang dat je, telkens wanneer je je zorgen maakt over je kindje, contact opneemt met zijn behandelend arts.

Wat is koliek? 1  

Ongeveer 25 procent van alle baby’s heeft last van koliek, waarbij ze hard en langdurig huilen zonder aanwijsbare oorzaak.

Koliek dient zich meestal aan in stadia van drie: het kindje huilt langer dan drie uur per dag (meestal in de avond), meer dan drie dagen per week en gedurende meer dan drie weken.

Als je baby koliek heeft, trekt hij zijn beentjes omhoog naar zijn buik en kromt hij zijn ruggetje, maar het kan ook zijn dat hij zijn beentjes juist overstrekt. Hij is dan winderig en heeft vaak een gespannen, opgeblazen buik. Deze symptomen – die gepaard gaan met ontroostbaar huilen – beginnen meestal een paar weken na de geboorte, pieken rond week zes en verdwijnen gelukkig weer vanzelf in de derde of vierde maand.

Waardoor wordt koliek veroorzaakt?

Deskundigen weten niet zeker wat koliek veroorzaakt of waarom de ene baby er last van heeft en de andere niet. Maar er zijn natuurlijk wel verschillende theorieën over, die we hier voor je op een rijtje hebben gezet:

Een onrijp zenuwstelsel.
Een wijdverbreide opvatting is dat het onvolgroeide zenuwstelsel van de baby nog niet in staat is om alle indrukken en geluiden van het leven buiten de baarmoeder aan te kunnen. Het aanhoudende huilen van de baby is zijn manier om te proberen met de vele overweldigende prikkels om te gaan en zichzelf te troosten.

Een gevoelige spijsvertering.
Het woord ‘koliek’ komt van het Griekse woord kolikos, dat ‘karteldarm’ betekent. Volgens sommige theorieën ontstaat koliek doordat het voedsel te snel door het spijsverteringsstelsel gaat of niet volledig wordt verteerd. Het is waar dat baby’s met koliek veel darmgassen produceren. Het is echter niet duidelijk of de winderigheid leidt tot koliek of juist andersom, dat koliek leidt tot gasvorming, omdat de baby zo veel lucht inslikt tijdens het huilen.

Een allergie voor koemelkeiwit.
Koliek, of ontroostbaar huilen, is een van de hoofdkenmerken van een veel voorkomende voedselallergie onder jonge kinderen, koemelkallergie. Zeker 240.000 kinderen in de Verenigde Staten zijn allergisch voor caseïne en wei, de melkeiwitten die van nature worden aangetroffen in zuivelproducten.2 Een baby met koemelkallergie die flesvoeding krijgt kan reageren op de melkeiwitten in de standaard zuigelingenvoeding. Een baby die borstvoeding krijgt kan koemelkeiwitbestanddelen binnenkrijgen omdat de moeder zuivelproducten gebruikt (die worden doorgegeven via de moedermelk). Koemelkallergie komt zelden voor bij baby’s aan de borst, maar als het wordt gediagnosticeerd kan de moeder na aanpassing van haar eetpatroon rustig borstvoeding blijven geven. Behalve van koliek kunnen baby's met koemelkallergie ook last hebben van reflux, diarree, constipatie, winderigheid, huiduitslag en aandoeningen van de bovenste luchtwegen. Een klein aantal baby’s kan te maken krijgen met problemen van ernstiger aard, zoals ademhalingsproblemen, rectale bloedingen, netelroos of hevige uitslag en bloedarmoede.

Reflux.
Gastro-oesofageale refluxziekte of GORZ wordt veelal aangezien voor koliek. Zuigelingen die GORZ hebben spugen vaak veel vloeistof op en er is vaak sprake van krachtig braken; ze gaan kokhalzen of verslikken zich, houden hun gezichtje weg bij de fles of de borst, zijn prikkelbaar tijdens of na de voedingen en komen slechts met moeite op gewicht.

Blootstelling aan sigarettenrook.
Uit onderzoek blijkt dat baby's twee keer zoveel kans hebben op koliek wanneer hun moeder rookt.3 De chemische stoffen in sigarettenrook kunnen de ontwikkeling van het centrale zenuwstelsel of het gastro-intestinale stelsel van de baby vertragen.

Wat kan ik doen om mijn baby te troosten?

Een baby die veel huilt is voor iedere ouder om wanhopig van te worden. Je behandelend arts kan je verschillende suggesties aanreiken om je kindje te troosten en te kalmeren. De volgende methoden kunnen helpen. Vergeet niet dat iedere baby anders reageert. Misschien moet je verschillende dingen uitproberen voordat je erachter bent welke methode voor jouw kindje het beste werkt.

Inbakeren.
Het kan helpen als je je kindje lekker stevig instopt of in een dunne, grote deken wikkelt, omdat hij zich dan misschien veiliger voelt. Het idee is om hem het gevoel te geven dat hij terug is in de baarmoeder. Vraag je arts of een verpleegkundige om je te laten zien hoe je je baby kunt inbakeren zonder dat hij zijn armpjes en beentjes kan loswurmen.

Probeer verschillende manieren uit om hem vast te houden.
Stop je baby in een draagzak of een draagdoek op je borst en loop wat met hem heen en weer. Het lichaamscontact en de beweging kunnen rustgevend werken. Om winderigheid te verlichten, leg je je baby op zijn buik over je knieën en wrijf je zachtjes over zijn rug.

Kalmerende geluiden.
Boots de rust van de baarmoeder na met zachte muziek, een apparaat dat witte ruis of de klanken van de zee laat horen, een ventilator of een geluidsopname van een hartslag.

Ritmische bewegingen.
Zachte, gestage bewegingen kunnen kalmerend werken. Ga rustig met je kindje in een schommelstoel zitten, wieg hem heen en weer in een  babyswing of wipstoeltje of probeer het met een babyzitje dat zachte trillingen afgeeft.

Troosten.
Help je baby zijn handje, vingers of duim te vinden om op te zuigen of geef hem een fopspeen.

Massage.
Baby's houden van huidcontact en studies lijken uit te wijzen dat baby's die regelmatig gemasseerd worden minder vaak huilen en rustiger zijn.4 Vraag je arts om informatie over babymassagelessen in de buurt.

Mogelijke voedselallergenen uitsluiten.
Als je arts vermoedt dat er koemelkallergie in het spel is, moet je als je borstvoeding geeft alle zuivelproducten uit je dieet schrappen, zodat de baby geen koemelkeiwitten meer binnenkrijgt via de borstvoeding. Als je baby flesvoeding krijgt, zal je arts je adviseren om over te stappen op een sterk gehydrolyseerde, hypoallergene voeding. Bepaalde allergische reacties, waaronder door koemelkallergie veroorzaakte koliek, kunnen na een overstap op andere voeding al binnen 48 uur verdwenen zijn.5

Vergeet niet: koliek is tijdelijk

Het kan slopend zijn om voor een baby met koliek te zorgen die veel huilt. Aarzel daarom niet om de hulp van familieleden en vrienden in te roepen als je het even helemaal niet meer ziet zitten. En je hoeft je ook niet schuldig te voelen als je je huilende kindje een kwartiertje veilig in zijn wiegje of wipstoeltje legt om zelf op adem te komen. Soms zul je het gevoel hebben dat er nooit een einde aan zal komen, maar heus, andere ouders hebben het ook meegemaakt en het gaat echt over. Koliek is tijdelijk. En mocht het na drie, vier maanden nog steeds niet over zijn, ga dan met de dokter praten. Wellicht heeft het huilgedrag van je kindje een andere oorzaak.

Gerelateerde artikelen: 

2013 Mead Johnson & Company, LLC.
Alle rechten voorbehouden